The trace of the “organized crime” in the Islamic jurisprudence with a look at the conspiracy of Efk (defamation)

Document Type : Original Article

Authors

1 -

2 Professor of faculty of the Islamic Law and Jurisprudence at Ferdowsi University of Mashhad

Abstract

Crimes nowadays are mostly committed organized and in groups so that these crimes due to their special characteristics are considered as substantial threats to the national and international societies, and therefore finding the roots of their criminalization in the jurisprudential sources is important. The findings of this research are attained by an analytic-descriptive method by collecting library information. We have tried to analyze the quality of being organized crime in the case of “Efk” (defamation) which was one of the most important political movements against the rule of the Holy Prophet Muhammad (PBUH) in the early years of Islam. The result of the research shows that although all the characteristics and components of organized crimes are not found in the above mentioned case, the substantial characteristics of these crimes can be elicited due to the condition of “Asabah” in the case, and this can be considered as a trace of organized crimes in the jurisprudential sources.

Keywords


قرآن کریم(ترجمه آیت‌الله مکارم شیرازی)
-  ابن أبی حاتم الرازی، عبدالرحمن بن محمد (بی‌تا)، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: اسعد محمد الطبیب. [بی‌جا]: دار الفکر.
-  ابن‌بابویه، محمد بن علی (1403ق)، الخصال،تصحیح و تعلیق: علی أکبر الغفاری، قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین.
- ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی (1407ق)، زاد المسیر فی علم التفسیر، تحقیق: محمد بن عبد الرحمن عبد الله، چ1، بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
-  ابن عاشور، محمدبن طاهر(بی‌تا)، التحریر و التنویر، [بی‌جا]: [بی‌نا]. 
-  ابن فارس، احمد بن فارس(1404ق)، معجم مقاییس اللغۀ، [بی‌جا]: مکتبة الإعلام الإسلامی.
- ابن کثیر قرشی، عماد الدین ابوالفداء اسماعیل بن عمر(1412ق)، تفسیر القرآن العظیم ( تفسیر ابن کثیر)، تحقیق: یوسف عبد الرحمن المرعشلی، بیروت: دار المعرفة للطباعة والنشر والتوزیع.
-  ابن منظور، محمدبن مکرم (1405ق)، لسان العرب، [بی‌جا]: نشر ادب الحوزه.
-  ابی السعود، محمد بن محمد (بی‌تا)، تفسیر أبی السعود المسمى إرشاد العقل السلیم إلی مزایا القرآن الکریم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
-  اسعدی، سید حسن (1386)، جرائم سازمان یافته فرا ملی، چ1، تهران:  نشر میزان.
-  بحرانی، السید هاشم( بی‌تا)، البرهان فی تفسیر القرآن، تحقیق: قسم الدرایات الاسلامیه، قم: مؤسسۀ البعثۀ.
- بسیونی، محمدشریف؛ وتر، ادوارد(1380)، «درآمدی بر درک جرم سازمان یافته و مظاهر فراملی آن»، ترجمه محمد ابراهیم شمس ناتری، مجله حقوقی و قضایی دادگستری، ش34، ص: 17-15.
-  بیضاوی، عبدالله بن عمر(بی تا)، أنوار التنزیل و أسرار التأویل المعروف تفسیر البیضاوی، بیروت: دار الفکر.  
- تمیمی المروزی السمعانی، منصور بن محمد بن عبد الجبار(1418ق)، تفسیر السمعانی، تحقیق: یاسر بن إبراهیم و غنیم بن عباس بن غنیم، الأولى، ریاض: دار الوطن.
-  تیمی البکری، محمد بن عمر(بی‌تا)، تفسیر الرازی، چ3، [بی‌جا]: [بی‌نا].
- ثعلبی نیشابوری، احمد بن محمد(1422ق)، الکشف و البیان عن تفسیر القرآن(تفسیر الثعلبی)، تحقیق: الإمام أبی محمد بن عاشور. چ1، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
-  جوانمرد، بهروز(1396)، جرائم سازمان یافته فرا ملّی، چ1، تهران: انتشارات جاودانه و جنگل.
-  حاجیانی، ابراهیم(1389)، «تحلیل شبکه‌ای جرائم سازمان یافته»، فصلنامه دانش انتظامی، ش3، س11، ص:140-108.
-  حجتی، محمدباقر(1365)، اسباب النزول، تهران: وزارت ارشاد اسلامى.
-  حسینیان مقدم، حسین(1384)، «بررسی تاریخی- تفسیری حادثه افک»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، س2، ش3، ص: 190-159.
-  حسینی شیرازی، سید محمد(1424ق)، تقریب القرآن إلى الأذهان، چ1، بیروت: دار العلوم للتحقیق والطباعة والنشر والتوزیع.
-  حلی، حسن بن یوسف(1401ق)، اجوبۀ المسائل المهنائیۀ، قم: الخیام.
-  حویزی، عبدعلی(1412ق)، تفسیر نور الثقلین، چ4، قم: انتشارات اسماعلیان .
- دژآباد، حامد و سید محمد موسوی مقدم(1394)، «بررسی و نقد دیدگاه فخر رازی از آیه اولوا الفضل»، دو فصلنامه علمی پژوهشی کتاب قیم، 1394، س5، ش12، ص: 64-43.
-  راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1427ق)، مفردات الفاظ فی غریب القرآن، چ2، قم: مکتبۀ ذوی القربی.
-  زحیلی، وهبه(1427ق)، التفسیر الوسیط، چ2، بیروت: دارالفکر المعاصر.
- زمخشری، محمود بن عمر(1385ق)، الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التاویل، قاهره: شرکت مکتبه و مطبعه مصطفی البابی الحلبی و اولاده بمصر.
-  سُلمی، عبدالعزیز بن عبدالسلام(1416ق)، تفسیر العز بن عبد السلام، تحقیق: الدکتور عبد الله بن إبراهیم الوهبی، چ1، بیروت: دار ابن حزم.
-  سلیمی، صادق (1391)، جنایات سازمان یافته فرا ملی، چ2، تهران: انتشارات صدا.
-  سیوطی، جلال الدین عبدالرحمن(بی‌تا)، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، بیروت: دار المعرفة للطباعة والنشر.
-  شمس ناتری، محمد ابراهیم(1383)، «جرائم سازمان یافته»، مجله فقه و حقوق، س1، ص: 130-109.
-  شوکانی، محمد بن علی(بی‌تا)، فتح القدیر الجامع بین فنّی الروایه و الدرایه من علم التفسیر، [بی‌جا]: عالم الکتاب. 
-  طباطبایی، سید محمد حسین(بی‌تا)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: النشر الاسلامی التابعۀ لجماعۀ المدرسین.
-  طبرسی، فضل بن حسن(1415ق)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، چ1، بیروت: موسسۀ الاعلمی للمطبوعات.
-  طریحی، فخر الدین(1362)، مجمع البحرین، چ2، [بی‌جا]: مرتضوی.
-  طنطاوی، محمد( بی‌تا)، التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، [بی‌جا]: [بی‌نا].
- طوسی، ابو جعفر محمدبن حسن(1409ق)، التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق و تصحیح: أحمد حبیب قصیر العاملی، چ1، [بی‌جا]: مکتب الإعلام الإسلامی.
-  فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله(1385ق)، کنز العرفان فی فقه القرآن، تحقیق: محمد باقر شریف زاده و محمد باقر البهبودی، تهران: المکتبة الرضویة.
-  فیض کاشانی، ملا محمد محسن(1416ق)، التفسیر الصافی، تحقیق: شیخ حسین الأعلمی،چ2، قم: مکتبۀ الصدر.
-  قانون مجازات اسلامی(مصوب 1392).
-  قمی مشهدی، محمد(1411ق)، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، تحقیق: حسین درگاهی، چ1، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
-  قمی، علی بن ابراهیم(1404ق)، تفسیر القمی، تحقیق: السید طیب الموسوی الجزائری، چ3، قم: دار الکتاب.
-  کاشانی، فتح الله(1423ق)، زبدۀ التفاسیر، تحقیق : مؤسسه المعارف، چ1، قم: مؤسسۀ المعارف الإسلامیۀ.
-  محقق اردبیلی، احمد بن محمد(بی‌تا)، زبدۀ البیان فی احکام القرآن، چ1، تهران: المکتبۀ الجعفریۀ لاحیاء الاثار الجعفریۀ.
-  معظمی، شهلا و مهدی برجسته(1395)، جرم سازمان‌یافته در قلمرو حقوق مالکیت فکری، چ1، تهران: دادگستر.
-  معظمی، شهلا(1387)، جرم سازمان یافته و راهکارهای مقابله با آن، چ2، تهران: انتشارات دادگستر.
-  مغنیه، محمد جواد(1981م)، تفسیر الکاشف، چ3، بیروت: دار العلم للملایین.
-  مکارم شیرازی، ناصر(1426ق)، الأمثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، قم: مدرسة الإمام علی بن أبی طالب7.  
-  ــــــــــــــــــ(1362)، «مبارزه با اشاعه فحشا»، درس‌هایی از مکتب اسلام، س23، ش6، ص: 14-11.
-  موسوی اردبیلی، سیدعبدالکریم(1429ق)، فقه الحدود و التعزیرات،چ2، قم: مؤسسۀ النشر لجامعۀ المفید.
-  میرمحمد صادقی، حسین(1377)، حقوق جزای بین الملل(مجموعه مقالات)، چ1، تهران: نشر میزان.
-  نحاس، ابی جعفر(1409م)، معانی القرآن، چ1، ریاض: جامعۀ ام القری.
-  نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین؛حبیب زاده، محمد جعفر و محمد ابراهیم شمس ناتری(1379)، «جرم سازمان یافته در جرم شناسی و حقوق جزا» فصل نامه مدرس، س4، ش4، ص: 74-53.
-  نسفی، عبدالله بن محمد(بی‌تا)، مدارک التنزیل وحقائق التأویل(تفسیر النسفی)، [بی‌جا]: [بی‌نا].
-  نمیری البصری، عمر بن شبه(بی‌تا )، تاریخ المدینۀ المنورۀ، ج1، بیروت: منشورات دار الفکر.