قواعد فقهی ناظر برهمگرایی کشورهای اسلامی و غیر اسلامی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه سیاسی، جامعه المصطفی(ص) العالمیه قم

2 دانشیار گروه انقلاب اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی قم

چکیده

قواعد ‌فقهی ‌ناظر ‌بر‌ همگرایی‌کشورهای اسلامی و غیر‌ اسلامی به مفهوم تنظیم‌کننده رفتارهای دولت‌‌ها و -سازمانهای بین‌المللی ‌است و البته‌که بین فقه‌اسلامی‌ و حقوق بین‎الملل‌ دراکثر‌ مسایل‌سیاسی اقتصادی ‌و‌ به ویژه در ‌اصول روابط بین‎الملل ‌و ‌منشور ‌سازمان ملل ‌متحد، نزدیکی‌ و ‌همخوانی‌ وجود دارد و ‌مسئله اصلی، در تبیین‌نوع واکنش ‌دولت ‌اسلامی در قبال دولت‌های غیر اسلامی ‌است‌که فقه ‌اسلامی‌در ‌این‌گونه موارد تدابیری اساسی به منظور‌ جلوگیری ‌از ‌حوادث غیرمترقبه‌ روی دست دارد.
هدف تحقیق، واکاوی گستره قواعد ‌فقهی‌در عرصه‌ جهانی است و مهم ترین اصول سیاست خارجی دولت ‌اسلامی در ‌عرصه‌ بین‎الملل عبارتند از: اصل دعوت، نفی‌سلطه، تألیف القلوب، تعاون، مصونیت و یا اصول‌تقیه، اقل‌ضررین،‌ نفی حرج و غیره. بدین منظور، روش‌اجتهادی و تحلیلی در‌شکل گیری برخی‌قواعد و مشروعیت ‌انواع همگرایی‌های اقتصادی و منطقه‌ای راهگشاست. طبق‌ این روش، اصول و قواعد‌ فقهی ناظر بر همگرایی بین دولت‌ها و تنظیم سازمانهای بین‌المللی و به ویژه در امورتسهیلات‌ گمرکی، تعاملات ‌‌بانکی، قرضه‌های ‌بین‌المللی، بازار ‌جهانی، اقتصاد سیاسی، سازمان‌ تجارت جهانی‌ و غیره اهمیت فوق العاده دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Jurisprudential Rules Governing the Convergence of Islamic and Non-Islamic Countries

نویسندگان [English]

  • Ghulam Sakhi Jawadi 1
  • Hossein Arjini 2
1 Ph.D. student of Political Jurisprudence, Al-Mustafa International University, Qom, Iran.
2 Department of Islamic Revolution, University of Islamic Science, Qom. Iran
چکیده [English]

The jurisprudential rules governing the convergence of Islamic and non-Islamic countries refer to the principles regulating the behavior of states, institutions, and international organizations. There is a notable alignment between Islamic jurisprudence and international law in most political and economic issues, particularly in the principles of international relations and the United Nations Charter. The primary issue lies in elucidating the type of reaction an Islamic state should have towards non-Islamic states, for which Islamic jurisprudence offers fundamental measures to prevent unforeseen events.
The aim of this research is to explore the scope of jurisprudential rules on a global scale. The most important principles of foreign policy for an Islamic state in the international arena include the principle of invitation (Da'wah), denial of domination, reconciliation of hearts (Ta'lif al-Qulub), cooperation, immunity, as well as the principles of dissimulation (Taqiyya), the lesser of two harms (Aqall al-Dararayn), denial of hardship and distress (Nafi al-Haraj), among others. To this end, the ijtihad and analytical methods in the formation of certain rules and the legitimacy of various forms of economic and regional convergence are instrumental. According to the analytical approach, the jurisprudential rules, principles, and laws governing convergence between states and the regulation of international organizations, particularly in matters of customs tariff facilitation, banking interactions, international loans, the global market, political economy, the World Trade Organization, etc., are of paramount importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rules
  • convergence
  • Islamic and non-Islamic countries