تحلیلی بر ملاک تشخیص آسیب به منافع و میزان دیه آن ازمنظر فقه امامیه و قانون مجازات اسلامی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس سطح عالی حوزه علمیه خراسان ، مدرس دانشگاه شهید مطهری، مشهد، ایران. مدرس جامعه المصطفی العالمیه، واحد مشهد، ایران.

2 مدرس سطح عالی حوزه علمیه خراسان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

بحث از ملاک تعیین میزان دیه منافع مانند بینایی و شنوایی و چگونگی استناد جنایت به جانی از زمان فقیهان گذشته مانند شیخ طوسی و حلبی مطرح بوده است. سوال اساسی نوشتار حاضر این است که از نگاه فقه امامیه با چه ملاکی باید میزان دیه منافع را ارزیابی نمود؟ در آرای برخی فقیهان و قانون مجازات اسلامی این مسأله با مساله‌ی چگونگی استناد جنایت به جانی مخلوط شده است. این پژوهش با تحلیل و بررسی آرای فقیهان و مواردی از قانون مجازات اسلامی در ابتدا این دو مسأله را از یکدیگر تفکیک نموده است و سپس متمرکز بر این مسأله شده است که ملاک صحیح تعیین میزان دیه چه چیزی باید باشد؟ آن چه به عنوان ملاک ارزیابی در مرحله اول و غیر مقام ضرورت باید مورد استفاده قرار گیرد، ابزاری است که دقیق‌ترین تشخیص را داشته باشد و استفاده از ابزار ضعیف‌تر مجاز نمی‌باشد. چگونگی استناد جنایت به جانی مسأله‌ای دیگر است که از طریق علم قاضی و همچنین راه‌های معتبر شرعی مانند قسامه و بینه قابل اثبات است. ضروری است بر این اساس، به قانون نیز این دو مساله پیشنهاد داده شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An analysis of the criteria for detecting damage to interests and the amount of its payment from the point of view of Imami jurisprudence and Islamic Penal Code

نویسندگان [English]

  • حسن دلاوری 1
  • kazem ebrahimzadeh 2
  • زهرا دهقان 3
1 Higher level lecturer of Khorasan Seminary, lecturer of Shahid Motahari University, Mashhad, Iran. Lecturer at Jamia Al-Mustafa Al-Alamiya, Mashhad branch, Iran.
2 High level lecturer of Khorasan Seminary
3 دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده [English]

بحث از ملاک تعیین میزان دیه منافع مانند بینایی و شنوایی و چگونگی استناد جنایت به جانی از زمان فقیهان گذشته مانند شیخ طوسی و حلبی مطرح بوده است. سوال اساسی نوشتار حاضر این است که از نگاه فقه امامیه با چه ملاکی باید میزان دیه منافع را ارزیابی نمود؟ در آرای برخی فقیهان و قانون مجازات اسلامی این مسأله با مساله‌ی چگونگی استناد جنایت به جانی مخلوط شده است. این پژوهش با تحلیل و بررسی آرای فقیهان و مواردی از قانون مجازات اسلامی در ابتدا این دو مسأله را از یکدیگر تفکیک نموده است و سپس متمرکز بر این مسأله شده است که ملاک صحیح تعیین میزان دیه چه چیزی باید باشد؟ آن چه به عنوان ملاک ارزیابی در مرحله اول و غیر مقام ضرورت باید مورد استفاده قرار گیرد، ابزاری است که دقیق‌ترین تشخیص را داشته باشد و استفاده از ابزار ضعیف‌تر مجاز نمی‌باشد. چگونگی استناد جنایت به جانی مسأله‌ای دیگر است که از طریق علم قاضی و همچنین راه‌های معتبر شرعی مانند قسامه و بینه قابل اثبات است. ضروری است بر این اساس، به قانون نیز این دو مساله پیشنهاد داده شود.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Criterion of payment
  • payment of benefits
  • amount of benefits
  • damage of benefits