تاثیر قاعدۀ انصاف بر عدالت کیفری در صدور و اجرای حکم مجازات‌های حدی در حقوق ایران و افغانستان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 جامعة المصطفی العالمیه

2 گروه حقوق دانشگاه رضوی

چکیده

در مساله تاثیر انصاف بر عدالت کیفری ایران و افغانستان . سوال آنست که قاعدۀ انصاف چه تاثیری بر فرآیند صدور و اجرای احکام حدی در این دو نظام حقوقی دارد و احکام حدود به عنوان مجازات‌های الهی، جایگاه ویژه‌ای دارند و اجرای عادلانه آن‌ها همواره یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوق کیفری اسلامی است. از آنجا که اجرای این مجازات‌ها می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای محکومان بداشته باشد، به‌کارگیری اصولی همچون قاعدۀ انصاف، نقش مهمی در تضمین عدالت کیفری ایفا می‌کند. این قاعده خصوصا شرایط فردی و اجتماعی متهم باید مدنظر قرار گیرد، می‌تواند از اجرای غیرمنصفانۀ حدود جلوگیری کند. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی، شباهت‌ها و تفاوت‌های این دو نظام حقوقی را بررسی می‌نماید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که قاعدۀ انصاف در هر دو نظام حقوقی ، ابزاری برای تعدیل احکام حدی و جلوگیری از مجازات‌های غیرمنصفانه مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، میزان و نحوه اعمال آن متفاوت بوده و در نظام حقوقی ایران با تفاسیر موسع‌تری همراه است، در حالی که در افغانستان، با محدودیت‌هایی در پذیرش این قاعده مواجه هستیم. نتایج نشان می‌دهد که تقویت جایگاه قاعدۀ انصاف می‌تواند نقش مؤثری در تحقق عدالت کیفری و جلوگیری از اجرای مجازات‌های حدی ناعادلانه داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Impact of the Principle of Equity on Criminal Justice in Issuing and Executing Hudud Punishments in the Laws of Iran and Afghanistan.

نویسندگان [English]

  • sarwar haidari 1
  • Mohammad Baqir Gerayeli 1
  • abdo reza asghari 2
1 Al-Mustafa International University
2 law department
چکیده [English]

Abstract
This research examines the impact of the principle of equity on criminal justice in the issuance and execution of ḥadd punishments within the legal systems of the two Islamic countries, Iran and Afghanistan. In Islamic jurisprudence, ḥadd punishments hold a significant position as divine sanctions, and their fair and accurate application has always been a critical issue in Islamic criminal law. Given the severe consequences that ḥadd punishments can impose on offenders, the use of principles like equity can serve as a safeguard against unjust punishments. This principle plays an essential role, especially when considering the social and individual circumstances of the accused, in mitigating the harshness of ḥadd enforcement. The present article adopts a comparative approach to analyze the influence of equity in the criminal laws of Iran and Afghanistan, exploring both similarities and differences between the two legal systems in their application of ḥadd. Findings indicate that the principle of equity can be a valuable tool for judges in reducing the issuance and implementation of severe ḥadd punishments, and it is utilized in different ways within the legal frameworks of Iran and Afghanistan to prevent unjust punishments.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: ḥadd
  • equity
  • principle of justice
  • criminal justice
  • punishments