گستره و ضمانت اجرای «ولایت قهری» در عقد نکاح از منظر فقه امامیه و قوانین افغانستان

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسنده

کارشناسی ارشد جامعه المصطفی العالمیه

چکیده

تردیدی در اینکه خانواده به عنوان هسته مرکزی در تأمین امنیت و سلامت جامعه نقش اساسی و پررنگی را ایفا می‌کند، نیست. از این رو، اسلام به عنوان یک مکتب جامع و تکامل یافته به منظور تأمین سلامت و سعادت و امنیت جامعه، شرایطی را برای شکل‌گیری این نهاد مقدس و انعقاد عقد ازدواج تعیین کرده تا سلامت و امنیت جامعه و نیز کرامت انسانی تأمین شده باشد.
از جمله شرایطی که برای ازدواج در نظر گرفته شده، ولایت پدر و جد پدری بر فرزند است که امروزه از سوی برخی مجامع و افرادی که شناخت کافی از آموزه‌هایی متعالی مکتب اسلام ندارند، مورد پرسش و شبهه قرار گرفته است. مقاله حاضر به بررسی ولایت پدر و جد پدری(ولی) در نکاح فرزندان، از منظر فقه امامیه و قوانین جمهوری اسلامی افغانستان پرداخته است. بررسی روایات و اقوال فقها، نشان می‌دهد که ولایت پدر و جد پدری بر اولاد صغیر به دلیل جنبه حمایتی داشتن، امر مسلّم و پذیرفته شده است که قانون مدنی افغانستان نیز به صورت محدود آن را پذیرفته است، اما اِعمال این ولایت شرایطی دارد که مهم‌ترین آنها، رعایت مصلحت مولّی‌علیه است.
در مورد فرزندان بالغ ذکور نیز تمام فقها به عدم ولایت ولی قهری معتقدند. در مورد ثبوت ولایت ولی، بر باکرة رشیده در میان فقهای امامیه اختلاف نظر وجود دارد، اما قانون مدنی افغانستان و قانون منع خشونت علیه زنان به پیروی از فقه حنفی در خصوص این دسته از فرزندان(اعم از باکره و ثیبه) اذن ولی را لازم نمی‌داند. در این مقاله جایگاه اذن ولی قهری و ضمانت اجرای آن در خصوص ازدواج از منظر فقه امامیه و قانون مدنی افغانستان و قانون منع خشونت علیه زنان مورد بررسی قرار گرفته و در پایان، نتایج یافته‌های این تطبیق ارائه شده است.
 
برای دریافت اصل مقاله، از نورمگز و یا مگیران ، آدرس های زیر را کپی و در نوار آدرس مرورگر خود وارد نمایید:
مگیران:
 https://www.magiran.com/paper/1736687
نورمگز:
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1260925

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

“The extent and enforcement guarantee of the legal guardianship in marriage from perspective of Imamiah jurisprudence and Afghanistan’s law”

نویسنده [English]

  • Muhammad Mahdi Yusufi
M.Sc. Al-Mustafa International University
چکیده [English]

There is no doubt that the family as a core has a fundamental and important role in security and health of the society. Therefore, Islam as a comprehensive and developed school has determined some conditions for constituting this holy institution and forming marriage to protect the health and security of the society and the human dignity. One of the conditions is the guardianship (Vilayah) of the father and the grandfather (father of father) over the son and daughter in marriage that is doubted and criticized by some persons and communities that have not enough knowledge about the Islamic progressive teachings. The present paper studies the issue from perspective of Imamiah jurisprudence and the Islamic Republic of Afghanistan’s laws. The traditions and the statements of the jurists show that the guardianship of father and grandfather (father of father) over the immature children is a presumed and accepted matter due to its protective aspect and the Civil Code of Afghanistan also has accepted the rule, but it has some conditions the most important of which is considering the benefits of the children.
About the mature male children the jurists unanimously reject the guardianship. While there are different ideas about the mature virgin female children among the Imamiah jurists, the Civil Code and the “prohibition of violence against women act” of Afghanistan see the permission of the guardian (father and grandfather) unnecessary for this group of children both virgin and non-virgin following the Hanafit jurisprudence. The present paper has studied the position of permission of the legal guardian and its enforcement guarantee in marriage from perspective of Imamiah jurisprudence and the Civil Code and “prohibition of violence against women act” of Afghanistan and the findings are presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Marriage
  • permission of the legal guardian
  • Imamiah jurisprudence
  • civil code
  • prohibition of violence against women act