The study of the causes of lack of harmony between Fatwas of Shi’a jurists and the soul of jurisprudent

Document Type : Original Article

Author

M

Abstract

a
Islam as a comprehensive and eternal Sharia is introduced in Qur’an and Hadiths of the infallibles as an easy taking religion, and several reasons prove this quality of the religion. There is no doubt that the most important parts of the religion which deal with the acts of the people are the jurisprudential laws that are elicited from the early sources by the scholars (Mujtahids) and offered to their followers in the Absence era. In the present time given the long interval between the Fatwas and emergence of the Qur’anic verses and the Hadiths and some other factors, the Islamic jurisprudence especially it’s Shi’a branch has faced difficulties at least in some cases. This difficulty in addition to showing inability of the Islamic jurisprudence to respond to the needs of the contemporary mankind contradicts with the soul of the Islamic jurisprudence that is leniency for the people. The present paper has studied some factors taking effect on the difficulty of some Fatwas of the Imamiah Jurists. The conclusions of the research can help the young clergies and those who are near to reach Ijtihad (scholarship in jurisprudence) to be committed to the soul of the Islamic jurisprudence and remove difficulties of some Fatwas.

Keywords


قرآن کریم
-   آخوند خراسانی، محمد کاظم(1427ق)، کفایۀ الاصول، ج3، قم، موسسۀ النشر الاسلامی.
-  اخوان صراف، زهرا(1378)، مکتب اجتهادی آیت الله بروجردی، قم: مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
-  اشتهاردی، شیخ علی‌پناه(1400ق)، مدارک العروۀ، قم: چاپخانه علمیه.
-  انصاری، مرتضی(1415 ق)، المکاسب، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
-  ــــــــــــــ(1412ق)، التقیه، قم: موسسه قائم آل محمدأ.
-  ــــــــــــــ(1422ق)، فرائد الاصول، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
-  برجی، یعقوبعلی و مهدی برزگر(1394)، «ضرورت پیرایش اصول فقه از مباحث زائد»، نشریه مطالعات اصول فقه امامیه، ش4، ص: 64-44.
-  حسنی، حمیدرضا و مهدی علیپور(1385)، جایگاه شناسی علم اصول گامی به سوی تحول، قم: انتشارات مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
-  حسینی، سید احمد(1382)، «احتیاط‌های روا و ناروا، ریشه‌ها و عوامل2»، نشریه فقه(کاوشی نو در فقه اسلامی)، ش36، ص: 73-44.
-  حسینی، سید علی(1375)، «عرف در نگاه محقق اردبیلی»، مجله فقه، ش9، ص: 249-264.
-  حسینی عاملی، جواد(بی‌تا)، مفتاح الکرامۀ فی شرح قواعد العلامۀ، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-  خامنه‌ای، سیدعلی(1396)، اجوبۀ الاستفتائات، تهران: انقلاب اسلامی.
-  ــــــــــــــــ(1364)، پرسش و پاسخ در دانشگاه تهران.
- خمینی، روح الله(1421ق)، کتاب البیع، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;.
- ـــــــــــــــ(1388)، صحیفه نور، دوره 22جلدی، تهران: سازمان اسناد و مدارک انقلاب اسلامی.
-  ــــــــــــــ(1410ق)، الرسائل، قم: اسماعیلیان.
- خوئی، ابوالقاسم(1417ق)، مصباح الفقاهه، مقرر توحیدی، قم: انصاریان.
- جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1392)، تأثیر اراده‌ در حقوق‌ مدنی‌، تهران: گنج دانش.
- جمعی از محققان(1389)، فرهنگ نامه اصول فقه، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، بیروت: دار القلم.
- زبیدی، مرتضی(1414ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: دارالفکر.
- سبحانی، جعفر(1384)، « نقش زمان و مکان در استنباط»، فصلنامه فقه اهل بیت:، ش43، ص: 127-53.
- سیستانی، سید علی(1392)، توضیح المسائل، نور المبین.
- سیمایی صراف، حسین(1392)، گزاره‌های فقهی در دوران امروز، پایگاه بین‌المللی همکاری‌های خبری شیعه، شفقنا.
- شب خیز، محمد رضا(1392)، اصول فقه دانشگاهی، چ1، قم: نشر لقاء.
- شریعتی سبزواری، محمد باقر(1387)،« تقیه و ابعاد آن»، نشریه معارف اسلامی، ش71، ص: 95-89.
- دهخدا، علی اکبر(1345)، لغتنامه دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران.
- صدر، سید محمد باقر(1374)، روند آینده اجتهاد،  نشریه فقه اهل بیت:، ش1، ص: 42-33.
- صدر، سید محمد باقر(1417ق)، بحوث فی علم الاصول، مقرر هاشمی شاهرودی، قم: موسسه دائره معارف الفقه الاسلامی.
- صدوق، محمد بن علی(1406ق)، من لا یحضره الفقیه، بیروت: مؤسسه اعلمی للمطبوعات.
- صفی‌پور شیرازی(1393)، منتهی الارب فی لغۀ العرب، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- طباطبایی حکیم، محسن(1391ق)، مستمسک عروۀ الوثقی، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
- عابدینی، احمد(1383)، شریعت سهله و سمحه با تاکید بر نظریه شهید مطهری، فقه(کاوشی نو در فقه اسلامی) ش39، ص: 195-123.
- عاملی، محمد بن مکی(بی‌تا)، القواعد و الفوائد، قم: کتابفروشی مفید.
- عراقی، ضیاء الدین(1411ق)، منهاج الاصول، بیروت: دار البلاغۀ.
- فراهیدی، خلیل بن احمد(1409ق)، العین، قم: مؤسسه دار الهجرۀ.
- کلینی، محمد بن یعقوب(1369)، الکافی، تهران: کتابفروشی علمیه اسلامیه.
- مجلسی، محمد باقر(2008م)، بحار الانوار الجامعۀ لدرر اخبار الائمۀ الاطهار:، بیروت: موسسۀ الاعلمی للمطبوعات.
- مکارم شیرازی، ناصر(1373)، انوار الاصول، مقرر احمد قدسی، قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب7.
- محقق اردبیلی، احمد بن محمد(بی‌تا)، زبدۀ البیان فی احکام القرآن، تهران: المکتبۀ المرتضویۀ لاحیاء الآثار الجعفریۀ.
- محقق اردبیلی، احمد بن محمد(1403ق)، مجمع الفائدۀ و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان، قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.
- مفید، محمد بن محمد(1413ق)، تصحیح اعتقادات الامامیه، قم: المؤتمر العالمی لألفیة الشیخ المفید.
- نجفی، محمد حسن(1362)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- نراقی، احمد بن محمد(1375)، عوائد الایام فی بیان قواعد الاحکام و مهمات مسائل الحلال و الحرام، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
- نائینی، محمد حسین(1376)، فوائد الاصول، قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
-  مشکینی، میرزا علی(1416ق)، اصطلاحات الأصول و معظم أبحاثها، قم: نشر الهادی.
- مطهری، مرتضی(1384)، مجموعه آثار، تهران: انتشارات صدرا.
- یزدی، محمد کاظم(1410ق)، حاشیۀ المکاسب، قم: اسماعیلیان.
-  یزدانی، عباس(1376)، «مروری بر رساله‌های عملیه»، پگاه حوزه، ش13، ص: 230-210.
-  مختاری، رضا(1397)، مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی، پیشنهاداتی برای اصلاح روند نگارش رساله عملیه، شبکه اجتهاد.
- ویکی شیعه، دانشنامه مجازی مکتب اهل البیت:، http://fa.wikishia.net/