تأملی نوین در پیشگیری از برخی بسترهای اقتصادی مؤثر در وقوع جُرم

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه ایلام و مدرس دانشگاه پیام نور و علمی کاربردی جهاد دانشگاهی بندرعباس، بندرعباس. ایران

2 کارشناس ارشد مشاوره خانواده و مشاور خانواده کیلنیک اندیشه نیک بندرعباس، بندرعباس. ایران

چکیده

امروزه متغیرهای کلان اقتصادی همچون فقر، نابرابری اقتصادی و درآمدی و بیکاری، از جمله فاکتورهای مهم و اساسی شناخته شده در وقوع پدیده جرم به شمار می­روند. پیشگیری در انواع رویکردهایش به ویژه رویکردهای اصلاحی و مکانیکی نیازمند برنامه و هزینه­های مالی طولانی مدت می­باشد. هدف از طرح این پژوهش ارائه پیشگیری بهینه در انواع بسترهای اقتصادی وقوع جرم است. در نوشتار حاضر که یک مطالعه توصیفی، تحلیلی و انتقادی در زمینه انواع پیشگیری از جرایم است، نگارندگان با اشاره به پژوهش­های تجربی انجام گرفته، مفاهیم اولویت­شناسی و پیوستگی را هم در تحلیل بسترهای جرم­زا و هم در ارتباط با حوزه پیشگیری تبیین کرده­‌اند. این در حالی است که مطالعات اقتصاد جرم و جنایت، معمولاً آثار این علل را به تفکیک و مجزا از هم، ارزیابی می­کند. در حوزه پیشگیری از جرم نیز همین رویکرد تفکیکی در پیشگیری­های اجتماعی غالب بوده است. نتایج­ به دست آمده حاکی از این مسئله هستند که برخی از بسترهای اقتصادی وقوع جرم یعنی فقر، نابرابری اقتصادی و درآمدی تحت تأثیر نرخ بیکاری بوده، لذا رابطه مثبت و معناداری با این متغیرّ کلان اقتصادی پیدا می­کنند. دست­آورد دیگر مطالعه حاضر نشان‌دهنده مناشی مجرمانه­ای با عنوان جرایم­سازمان­یافته هستند. بنابراین، این عوامل علاوه بر اینکه خود مستقلاً عاملی برای وقوع جرایم خُردی همچون سرقت و قتل در جامعه ­هستند، می­توانند نشئت گرفته از جرایم کلان سازمان­یافته و اقتصادی باشند. در زمینه انواع رویکردهای پیشگیری نیز­ به جای تأمین هزینه­های مالی یکسان می­بایست با تخصیص بهینه اقتصادی، راه را برای پیشگیری مؤثرتر مکانیکی و تنبیهی هموار ساخت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A New Reflection on Prevention of Some Effective Economic Contexts in the Perpetration of a Crime

نویسندگان [English]

  • Davood Saeedi 1
  • hamid soleimani khorgho 2
1 PhD Student of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law at University of Ilam
2 M.A. in Family Counseling and Family Counsellor of Andisheh Nik Clinic in Bandar Abbas
چکیده [English]

   Nowadays, macroeconomic variables such as poverty, economic and income inequality and unemployment are among the important and fundamental factors known in the occurrence (perpetration) of crimes. The prevention in its variety of approaches especially corrective (penitentiary) and mechanical approaches requires long-term financial plans and costs. Providing optimal prevention in various economic contexts of crime perpetration is the purpose of this research. The authors in this article, which is a descriptive-analytical and critical study on the types of crime prevention have explained the concepts of prioritization and continuity in both the analysis of criminogenic contexts and related to the field of prevention by referring to experimental researches. However, studies of crime economics (cost-benefit) usually evaluate the effects of these causes separately. This segregated approach has also been dominant in social prevention in the field of crime prevention. The results indicate that some of the economic contexts of crime perpetration including poverty, economic inequality and income are affected by the unemployment rate, so they have a positive and significant relationship with this macroeconomic variable. The other findings of the present study indicate some criminal origins called organized crimes. Therefore, these factors, in addition to being independent factors for petty crimes (minor crimes) such as theft and murder in the community can be caused by organized and economic crimes. The path should be paved for more effective mechanical prevention and punishment by optimal economic allocation in the field of prevention approaches, instead of providing the same financial costs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corrective prevention
  • Mechanical prevention
  • Punitive preventive measures
  • Organized crimes
  • ابونوری، اسماعیل و افسانه قاسمی تازه­آبادی(1386)، ارزیابی اثر ارزشی افزوده قرض­الحسنه بر توزیع درآمد(با استفاده از داده­های پانل بین استانی)، فصلنامه علمی پژوهشی افتصاد اسلامی، س7، ش 28، ص 164- 139.
  • انصاری، اسماعیل(1387)، تحلیل اثباتی و هنجاری حقوق کیفری و مجازات­های بهینه از دیدگاه مکتب تحلیل اقتصادی، فصلنامه اطلاع­رسانی حقوقی، س6، ش 15 و 16.
  • بیرانوند، رضا، یار احمدی، حسین و علیرضا میلانی(1399)، تحلیل پیشگیری رشدمدار از جرم در نظام حقوقی ایران، فصلنامه پژوهش­های دانش انتظامی، س22، ش2.
  • حسینی­نژاد، مرتضی(1384)، بررسی علل اقتصادی جُرم در ایران، با استفاده از یک مدل تلفیقی؛ مورد سرقت، مجله برنامه و بودجه، ش95، ص: 81-35.
  • رهبر، فرهاد و مصطفی سرگلزایی(1390) بررسی آثار سیاست­های مالی بر رشد اقتصادی و فقر طی دوره 1386-1363، مجله تحقیقات اقتصادی، ش3، ص: 110-89
  • زیبایی، منصور و عبدالرسول شیروانیان(1388)، بررسی اثرات متغیرهای اقتصادی کلان بر نرخ فقر شهری و روستایی در ایران، نشریه اقتصاد کشاورزی، ج3، ش2، ص: 36-15.
  • سلیمی، صادق(1382)، جنایت سازمان­یافته فراملی در کنوانسیون پالرمو و آثار آن، مجله حقوقی، نشریه دفتر خدمات حقوقی بین المللی جمهوری اسلامی ایران، ش290، ص: 212-169.
  • صادقی، حسین، شقاقی­شهری، وحید و حسین اصغرپور(1384)، تحلیل عوامل اقتصادی اثرگذار بر جرم در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی، ش 68، ص: 90-63.
  • صادقی، حسین، وفایی­یگانه، رضا و حسن محمدغفاری(1389)، اقتصاد جُرم، چ1، تهران: انتشارات نور علم.
  • صانعی، پرویز(1382)، حقوق جزای عمومی، چ1، تهران: انتشارات طرح نو.
  • فرجی، یوسف(1384)، کلیّات علم اقتصاد، چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی
  • گرشاسبی­فخر، سعید(1389)، ارتباط بین بیکاری و سرقت در ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، س11، ش 40، ص: 423-401.
  • گروه پژوهشی حقوق جزا و جرمشناسی اداره کل پژوهش اطلاع رسانی(بی‌تا)، نقد و بررسی لایحه پیشگیری از جُرم، فصلنامه اطلاع رسانی حقوقی: Lri.ir
  • گسن، ریموند(1988م)، مقدمه­ای بر جرم­شناسی، ترجمه مهدی کی­نیا، تهران: چاپخانه علامه طباطبایی.
  • مهرگان، نادر، گرشاسبی­فخر، سعید(1390)، نابرابری درآمدی و جُرم در ایران، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، س11، ش4، ص: 125-109.
  • نجفی ابرندآبادی، علی­حسین(1384)، درآمدی بر جرم­شناسی بزهکاری اقتصادی و حقوق کیفری اقتصادی، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.
  • ـــــــــــــــــــــــــــــــ(1387)، مختصر جرم­شناسی، تدوین مجتبی جعفری، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
  • ـــــــــــــــــــــــــــــــ(1390)، مباحثی در علوم جنایی(تقریرات نجفی ابرندآبادی)، به کوشش شهرام ابراهیمی.
  • ـــــــــــــــــــــــــــــــ(1391)، تقریرات درس جرم­شناسی(جهانی شدن جرم)، تهیه و تنظیم سمانه طاهری، عاطفه شیخ الإسلامی.
  • ـــــــــــــــــــــــــــــــ(1391)، تقریرات درس جامعه­شناسی جرم، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
  • وُلد، جُرج، برنارد، توماس، اسنیپس(1388)، جفری، جرم­شناسی نظری(گذری بر نظریه­های جرم­شناسی)، ترجمه علی شجاعی، چ3، تهران: انتشارات سمت.
  • ناظمان، حمید، اسلامی­فر، علیرضا (1389) ، اقتصاد دانشی هند (الگویی برای توسعه پایدار در ایران)، فصلنامه مطالعات شبه قاره، ش3، ص: 169-145.

Maddah, Majid(2013), An Empirical of the Relationship between Unemployment and Theft Crimes, International Journal of Economic and  Financial Issues Vol.3,No.1, pp50-53