بررسی ماهیت حقوقی ایفای تعهد با غیر موضوع و آثار آن در حقوق افغانستان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان

2 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه بین‌المللی اهل بیت (ع)

چکیده

هر تعهدی باید پایان پذیرد؛ برای پایان دادن به تعهد اسباب مختلف وجود دارد. حالت اصلی برای سقوط هر تعهد، ایفای آن با موضوع اصلی است. اما این سؤال مطرح است که آیا متعهد و متعهدله می‌توانند با توافق همدیگر تملیک شیء دیگری را جایگزین ایفای با موضوع اصلی تعهد نمایند؟ در صورت وجود این امکان، ماهیت حقوقی آن چیست و چه آثاری بر آن مرتب می­شود؟ در این نوشتار نشان داده شده است که در حقوق افغانستان با توافق طرفین امکان جایگزین نمودن تملیک شیء دیگر به‌ جای موضوع اصلی تعهد وجود دارد. در مورد ماهیت این توافق، عده‌ای آن را بیع، عده‌ای دیگر تبدیل تعهد دانسته‌اند؛ گروهی آن را نوعی خاصی از ایفاء و گروه دیگر ترکیبی از تبدیل تعهد و ایفاء گفته‌اند. همچنان نظریاتی وجود دارد که این نهاد صلح معوض است، اما تحقیق نشان می­دهد که این نهاد مطابقت کامل با هیچ‌کدام از نهادهای ذکرشده ندارد و توافق خاصی است که دارای ویژگی‌های مختص به خود بوده و احکام مخصوص خود را دارد. این توافق ویژه، دارای ماهیت دوگانه بوده، از یک‌جهت خصوصیت تملیکی و از جهت دیگر خصوصیت ایفایی دارد، لذا از جهاتی احکام بیع و از جهات دیگر احکام ایفاء در مورد آن قابل تطبیق است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review on the Legal Nature of Discharging of an Obligation Out of Subject and Its Effects on Afghanistan Law

نویسندگان [English]

  • Ali Sadeqi 1
  • mohammad Emamipoor 2
1 PhD Student of Private Law, Faculty of Literature and Humanities (FLH), University of Guilan
2 Assistant Professor, Faculty of Law and Political Sciences, Ahl al-Bayt International University (AS).
چکیده [English]

   Every commitment must be end and there are different causes of ending a commitment. Discharging of an obligation by the original subject is the original form for any commitment. But the question is whether the promisor and promisee can replace the disposition of another object with discharging the original subject of commitment by a mutual agreement? What is the legal nature of it, if this is possible, and what effects does it have? It has been shown in this article that it is possible to replace the disposition of another object with the agreement of the parties in the Law of Afghanistan. Some consider it to be a “sale” (Arabic: بَیْع, Bayʿ) regarding the nature of this agreement, others consider it to be substitution of an obligation and some say it is a special form of discharging and the other group consider it to be a combination of substitution of an obligation and discharging. There are still theories that this institution is compromise made for consideration but the research shows that it is not in full compliance with any of the above-mentioned institutions and is a special agreement that has its own characteristics and its own rulings. This special agreement has a dual nature that it is possessive on the one hand and it has a discharging characteristic on the other hand, so it can be applied in terms of sales and in other respects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discharging
  • Commitment
  • Subject of Commitment
  • Alienate (Transfer of property)
  •  
 
  • اصغری آق‌ مشهدی(1392)، اسباب سقوط تعهدات، بابلسر: دانشگاه مازندارن.
  • السنهوری، عبدالرزاق احمد(1966م)، الوجیز فی شرح القانون المدنی، قاهره: دارالنهضه العربیه.
  • السنهوری، عبدالرزاق احمد(2011م)، الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، ج 3، بیروت: المنشورات الحلبی الحقوقیه.
  • الصرایره، ابراهیم(2014م)، «الوفاء بمقابل و اثره فی براءة ذمه المدین وفقا للقانون الاردنی»، دراسات علوم الشریعه و القانون، ش 41.
  • امامی، سیدحسن(1374)، حقوق مدنی، ج1، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
  • بجنوردی، سید محمد موسوی(1380)، مجموعه مقالات فقهی، حقوقی، فلسفی و اجتماعی، تهران: مؤسسه چاپ و نشر عروج.
  • بیات، فرهاد و شیرین بیات(1393)، شرح جامع قانون مدنی، تهران: ارشد.
  • جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1390)، ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.
  • جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1393)، فلسفه حقوق مدنی، ج1، تهران: گنج دانش.
  • رسائی­نیا، ناصر(1398)، حقوق مدنی3، تهران: آوای نور.
  • رسولی، عبدالحسین(1396)، قواعد عمومی قراردادها(مطالعه تطبیقی حقوق افغانستان با کشور­های عربی)، کابل: فرهنگ.
  • شعاریان، ابراهیم و ابراهیم ترابی(1385)، حقوق تعهدات، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش­های حقوقی شهر دانش.
  • شهیدی، مهدی(1385)، حقوق مدنی ج1(تشکیل قراردادها و تعهدات)، چ5، تهران: مجد.
  • شهیدی، مهدی(1398)، حقوق مدنی ج 5(سقوط تعهدات)، تهران: مجد، 1398.
  • شیروی، عبدالحسین، حقوق قراردادها، تهران: سمت.
  • صفایی، سید حسین(1396)، دوره مقدماتی حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج2، تهران: میزان.
  • طباطبایی، سید محمدصادق و زهرا اکرمی(1392)، «ماهیت حقوقی ایفای غیر موضوع تعهد»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، س2، ش5.
  • طه، سناء سعید محمد(2011م)، الوفاء بمقابل، پایان نامه کارشناسی ارشد، جامعۀ النجاح الوطنیه.
  • عبدالله، نظام‌الدین(1395)، شرح قانون مدنی افغانستان، حقوق وجایب1(تصرفات و حوادث حقوقی، انواع، تنفیذ، انتها و اثبات وجیبه)، کابل: سعید.
  • قاسم الکل، عمار عبدالحسین(1396)، بررسی تطبیقی تملیک در مقام وفاء در حقوق ایران، مصر و عراق، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • کاتوزیان، ناصر(1390)، اعمال حقوقی(قرارداد- ایقاع)، تهران شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر(1395)، قواعد عمومی قراردادها، ج 4، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر(1397)، دوره حقوق مدنی، عقود معین، ج 1، تهران: گنج دانش.
  • کاظمی، محمود و ابوالفضل شاهین(1396)، «ایفای به غیر از موضوع تعهد: مطالعه تطبیقی در فقه اسلامی و حقوق فرانسه»، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، س4، ش3.
  • کرمانی، سعید توکلی(1380)، انتقال تعهد، تهران: دانشور