دلالت سیره عقلا بر قاعده حرمت تنفیر از دین

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فقه، جامعه المصطفی، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

قاعده «حرمت تنفیر از دین» از جمله قواعدی است که اگرچه در کتاب‌های فقهی به طور مستقل به آن پرداخته نشده است، اما فقیهان به محتوای آن اشاره داشته‌اند. به موجب این قاعده، انجام هر عملی که سبب بیزاری مردم از دین شود، باید از عمل به آن خودداری کرد؛ مگر در مواردی که شارع مقدس در هیچ حالتی راضی به ترک آن نیست. جهت جستجوی مستندات این قاعده، علاوه بر واکاوی دقیق‌تر ادله چهارگانه، این نوشتار به روش تحلیلی و با مراجعه به منابع معتبر فقهی و روایی در پی استناد به سیره و بنای عقلا بر این قاعده است. زیرا سیره عقلا نقش غیر قابل انکاری در تنظیم روابط اجتماعی میان مردم و نیز استنباط بسیاری از قواعد فقهیه از جمله قاعده مذکور دارد. همچنین عقلا عنوان تنفیر را به صورت یک عنوان ثانویه در جعل نظامات خود لحاظ می‌نمایند. البته سیره عقلا زمانی مورد استناد است که ردعی از شارع نسبت به آن وارد نشده باشد. اشکالی که ممکن است وارد شود مبنی بر این‌که استفاده حداکثری از این قاعده منجر به ابداع فقه جدید یا عرف‌گرایی می‌گردد، در خلال چهار راه حل پاسخ داده می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The implication of the rational way of life is the rule of sanctity and rejection of religion

نویسندگان [English]

  • toktam azad 1
  • farajollah hedayatnia 2
1 Department of fiqh, Al-Mustafa International University, Mashhad, Iran
2 Associate Professor of Jurisprudence and Law Department of Islamic Culture and Thought Research Institute
چکیده [English]

The rule of "sanctity of repudiation of religion" is one of the rules that, although it has not been addressed independently in jurisprudential books, jurists have mentioned its content. According to this rule, doing any action that causes people to dislike religion should be avoided; Except in the cases where the holy law is not satisfied to leave it in any case. In order to search for the documentation of this rule, in addition to a more detailed analysis of the four evidences, this article seeks to cite the tradition and rational basis of this rule by referring to reliable jurisprudential and narrative sources. Because the way of thinking has an undeniable role in regulating social relations between people and also inferring many rules of jurisprudence, including the mentioned rule.Also, intellectuals consider the title of rejection as a secondary title in the falsification of their systems. Of course, Seerah al-Aqla is cited when there is no prohibition against it.
The problem that may be introduced that the maximum use of this rule leads to the creation of new jurisprudence or customaryism, is answered in four solutions.
Key words: the rule of sanctity of hatred, hatred, intellectual way, building of intellect.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The rule of sanctity is hatred
  • hatred
  • the way of thinking
  • the foundation of reason