امکان سنجی جریان قاعده الزام و مقاصه نوعیه در تعاملات مالی و حقوقی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران ایرا ن،

چکیده

یکی از قواعد فقهی موثر در تنظیم روابط مالی و حقوقی شیعیان با سایر ادیان و مذاهب قاعده الزام است که ضعف سند و دلالت برخی از ادله این قاعده، موجب انکار وجود مضمون آن در ادله و متون روایی گشته است، لذا برخی از فقهای معاصر احکام موجود در این روایات را بر قاعده‌ بدیل آن، به نام مقاصه نوعیه تطبیق داده‌‌اند. هرچند میزان استناد فقهاء به این دو قاعده در احوالات شخصیه بیش از سایر ابواب فقهی است، اما دارای کارکردی مطلق و مشترک در تامین منافع پیروان فقه امامیه در تعاملات حقوقی و مالی ایشان با دیگر پیروان ملل و نحل اسلامی و غیراسلامی هستند که امکان سنجی جریان هرکدام از این قواعد در تعاملات مذکور، ظرفیتی‌ بدیع در حل برخی چالش‌‌ها و محدودیت‌های فقهی را پیش روی قانونگذار خواهد گذاشت. در این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی پس از بیان تعاریف و ابعاد آن، گستره نفوذ هر یک از این دو قاعده در انتفاعات نامشروع از تعاملات مالی و حقوقی ایران را بررسی تطبیقی فقهی نموده و حکم جواز استفاده از این قبیل منافع و همچنین حق تقاص نوعی در مقابل ضرر و زیان‌های ناشی از نظام قوانین بین المللی اثبات گردیده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Feasibility study of the rule of obligation and compensation in Iran's financial and legal interactions

نویسنده [English]

  • yaser takfallah
Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
چکیده [English]

One of the jurisprudence rules that are effective in regulating the financial and legal relations of Shias with other religions and sects is the rule of obligation. The weakness of the document and the implication of some of the evidences of this rule has led to the denial of the existence of its content in the evidences and narrative texts, so some of the contemporary jurists of the rulings They have applied what is in these hadiths to its alternative rule, called Maqsah al-Kuqiyyeh. Although the jurists refer to these two rules in personal situations more than other jurisprudence chapters, but they have an absolute and common function in providing the interests of the followers of Imami jurisprudence in their legal and financial interactions with other followers of Islamic and non-Islamic nations and nations, which are the feasibility of the current Each of these rules in the mentioned interactions will present a unique capacity in solving some jurisprudential challenges and limitations in front of the legislator. In this research, with a descriptive-analytical method, after stating its definitions and dimensions, the extent of the influence of each of these two rules in illegal profits from Iran's financial and legal interactions was investigated by comparative jurisprudence, and the ruling on the permissibility of using such benefits as well as the right of retribution It has been proven against the losses caused by the international law system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Obligation
  • compensation
  • legal interaction
  • haram transaction