مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق

مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق

«امکان‌سنجی حجاب: تحلیلی تطبیقی از قاعده سلطنت بر بدن در فقه و غرب»

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
2 استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
3 استادیارگروه معارف اسلامی ، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده
این مقاله به بررسی مفهوم «سلطنت بر بدن» از دو منظر فقهی و غربی پرداخته است . در تقریر فقهی، سلطنت بر بدن در قالب قاعده‌ای فقهی تبیین شده است که تسلط فرد بر بدن خود را در چارچوب شریعت اسلامی محدود می‌کند. در مقابل، روایت غربی با شعار «My Body, My Choice» این سلطنت را به آزادی مطلق تصمیم‌گیری درباره بدن فرد تعبیر کرده است . پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلِ تطبیقی، تأثیر این دو منظر را بر مسئله حجاب مورد بررسی قرار داده است . از منظر فقهی، حجاب نه تنها تکلیف الهی، بلکه حقی غیرقابل اسقاط است که بر حفظ کرامت انسانی، عفت عمومی و سلامت اجتماعی تأکید دارد. در مقابل، دیدگاه لیبرالیستی با تأکید بر آزادی مطلق فردی، حجاب را امری اختیاری دانسته و هر گونه الزام در این حوزه را ناقض آزادی فردی می‌داند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که «اصل انتخاب» در چارچوب فلسفه لیبرالیسم با ارزش‌های فردگرایانه سازگار است، اما در فقه اسلامی مفهوم «سلطنت بر بدن» محدود به شریعت است و آزادی مطلق در اسقاط حجاب را توجیه نمی‌کند؛ بلکه رعایت حجاب را به‌عنوان حقی الهی و اجتماعی ضروری می‌داند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 شهریور 1405