تظاهر غیرمسلمان به مصرف مسکر در فقه امامیه و حقوق ایران

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه مازندران

2 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

طبق ماده 266 قانون مجازات اسلامی(مصوب 1392)، غیرمسلمان در صورت تظاهر به مصرف مسکر به هشتاد ضربه تازیانه محکوم می‌گردد. قانونگذار در رابطه با تعریف و تشریح مفهوم «تظاهر» و نیز تبیین صریح شرایط وقوع آن سکوت نموده است، لذا این سؤال بنیادی مطرح می‌شود که مصرف مسکر توسط غیرمسلمان به چه نحو صورت پذیرد و یا دارای چه ویژگی‌های باشد تا بتوان مرتکب را متظاهر دانست؟ آرای صادره از محاکم قضایی حاکی از آن است که برای تحقق این جرم، می‌بایست غیرمسلمان به طور علنی و در مکانی که بدون تجسس عموم افراد در معرض دید قرار دارد، مرتکب مصرف مسکر شود. همچنین باید این اقدام به طور متجاهرانه انجام پذیرد. افزون بر این، باید رفتار غیرمسلمان توسط دیگران دیده شود. باید توجه داشت مخاطب مرتکب در همه حال بایستی مسلمانی باشد که حرمت مسکر نگاه می‌دارد؛ پس تظاهر در پیش‌روی غیرمسلمان دیگر ولو آنکه مسکر در دین وی حرام باشد و یا مسلمانی که خود در حال مصرف مسکر است تحقق نمی‌یابد. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی و با رویکرد مطالعات اسنادی نگاشته شده است.
 
برای دریافت اصل مقاله، از نورمگز و یا مگیران ، آدرس های زیر را کپی و در نوار آدرس مرورگر خود وارد نمایید:
مگیران:
 https://www.magiran.com/paper/2193442
نورمگز:
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1698084

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Non-Muslim’s public consumption of intoxicants in Imamiah jurisprudence and Iranian law

نویسندگان [English]

  • abolhasan shakeri 1
  • mohammad hassan maldar 2
1 Associate Professor of mazandaran university
2 Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
چکیده [English]

According to Article 266 of the Islamic Penal Code (adopted in 1392), non-Muslims are sentenced to eighty lashes if they use intoxicants publicly. The legislator has been silent about defining and explaining the concept of “publicly” as well as explicitly explaining the circumstances of its occurrence, so the fundamental question arises that the use of intoxications by non-Muslims how should be perpetrated or what characteristics should it have to say him have publicly used it? Judgments from the judiciary suggest that in order to commit this crime, non-Muslims must commit drunkenness in public and in a place that is open to the public without scrutiny. This must also be done notoriously. In addition, non-Muslim’s behavior must be seen by others. It should be noted that the viewer of the perpetrator must always be a Muslim who maintains the forbidenness of intoxicants; therefore, publicly using intoxications will not take place in front of other non-Muslims, even if intoxicants are forbidden in their religion or in front of a Muslim who is consuming intoxicants himself. This research has been written using descriptive and analytical methods and with the approach of documentary studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • publicly using
  • publicly
  • consuming intoxicants
  • Non-Muslim
  • notorious
أ) کتب و مقالات
قرآن مجید(ترجمه الهی قمشه‌ای)
- ابدالی، مهرزاد(1389)، بررسی جایگاه عنصر معنوی در مسئولیت مدنی با رویکرد تطبیقی، مجله مطالعات حقوق شیراز، دوره دوم، ش1، ص60-27.
- اردبیلی، محمدعلی(1393)، حقوق جزای عمومی، ج3، تهران: نشر میزان.
- اندلسی ظاهری، ابومحمد علی بن احمد بن حزم(1405ق)، الاحکام فی الاصول الاحکام، بیروت: [بی‌نا].
- بهبهانی، محمدباقر(بی‌تا)، الرسائل الفقهیه، ج1، نجف: [بی‌نا].
- ترابی شهرضایی، علی اکبر(1390)، آیین کیفری اسلام، ج2، چ1، قم: نشر مرکز فقهی ائمه اطهار:.
- تمدن، خلیل(1322)، «فرق بیت تجاهر و علنی از نقطه نظر کیفری»، مجله مجموعه حقوقی، ش266، ص501-449.
- جزیرى، عبدالرحمن و غروى، سید محمد و یاسر مازح(1419ق)، الفقه على المذاهب الأربعه و مذهب أهل بیت:، بیروت: دارالثقلین.
- حسینی، سید احمد(1376)، «حقوق گردشگران غیرمسلمان در کشورهای اسلامی»، کاوشی نو در فقه، دوره4، ش14، ص 286-245.
- حلی، جعفر بن حسن(1408ق)، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام‌، ج4، چ2، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
- حلی، حسن بن یوسف(بی‌تا)، تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة، ج2، مشهد: موسسه آل بیت:.
- حلی، حسن بن یوسف(1410ق)، إرشاد الأذهان إلى أحکام الإیمان، چ1، قم: موسسه نشر اسلامی.
- حلی، ابن ادریس(1410ق)، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج3، چ2، قم: موسسه نشر اسلامی.
- حمزه طوسی، محمد بن علی(1408ق)، الوسیلة إلى نیل الفضیل، ج1، چ2، قم: خیام.
- خدا کرمی، نبی(1377)، «تجزیه و تحلیل مفهوم عنصر روانی جرم»، مجله دیدگاه‌های حقوق قضائی، ش10 و 11، ص 70-42.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1418ق)، مفردات الفاظ القرآن، بیروت: [بی‌نا].
- زراعت، عباس(1393)، شرح مبسوط قانون مجازات اسلامی، ج2، چ1، تهران: نشر جنگل.
- ــــــــــــــ(1380)، شرح قانون مجازات اسلامی(بخش حدود)، ج2، چ1، تهران: ققنوس.
- ساریخانی، عادل و کرمی گلباغی، داوود(1389)، «تأثیر جهل حکمی بر مسئولیت کیفری از منظر فقه امامیه»، مجله مطالعات حقوقی، دوره دوم، ش2، ص 82-57.
- سبزواری، سید عبدالعلی(بی‌تا)، مهذب الاحکام فی بیان حلال و الحرام، ج23، قم: دار التفسیر.
- سغناقی، حسین بن علی(1424ق)، دراسۀ‌ و تحقیق‌ کتاب‌ الوافی‌ فی‌ اصول‌ الفقه‌، ج4، قاهره: دارالقاهره.
- شاکری، ابوالحسن و مالدار، محمدحسن(1396)، «جرایم ناشی از مصرف الکل توسط گردشگران خارجی غیرمسلمان در حقوق ایران»، مجله برنامه ریزی و توسعه گردشگری، س6، ش23، ص 154- 137.
- شاکری، ابوالحسن و مرادی کندلاتی، اسفندیار(1386)، «بررسی رکن روانی قتل عمد با کار نوعاً کشنده»، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، ش5، ص146-135.
- شیخ مفید(1410ق)، المقنعه، ج2، چ2، قم: موسسه نشر اسلامی.
- صالحی مقدم، امیر مهدی و بهرامی‌نژاد مغوییه، علی(1394)، «بررسی مفاهیم مشابه با تجری در قانون مجازات اسلامی و رابطه تجری با حالت خطرناک»، فصلنامه فقه و تاریخ تمدن، ش44، ص 77-46.
- طباطبایی، سیدعلی(بی تا)، ریاض المسائل، ج13، قم: موسسه نشر اسلامی.
- طباطبایی یزدی، محمد کاظم(1419ق)، العروۀ الوثقی فیما تعم به البلوی(المحشی)، ج1، قم: دفتر نشر اسلامی.
- طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن(1400ق)، النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى، چ3، بیروت: دار الکتاب العربی.
- طوسی، ابوجعفر محمدحسن(1390)، الاستبصار فیما اختلف من الأخبار، ج4، تهران: نشر دارالکتب الاسلامیه.
- عاملی، محمد بن مکی(1400ق)، القواعد و الفوائد، ج2، قم: نشر مفید.
- عاملی جبعی، زین الدین بن علی(بی‌تا)، مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، ج14، تهران: مؤسسه معارف الاسلامیه.
- عبدالرحمن، محمود(بی‌تا)، معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، بیروت: [بی‌نا].
- عمید، حسن(1363)، فرهنگ لغت فارسی، چ2، تهران: امیر کبیر.
- غروی اصفهانی، محمد حسین(1409)، بحوث فی الاصول، ج3، چ2، قم: مؤسسه نشر اسلامی.
- فاضل هندی، محمد بن حسن(بی‌تا)، کشف اللثام والابهامعنقواعدالاحکام، ج10، قم: مؤسسه نشر اسلامی.
- فاضل موحدی لنکرانی، محمد(1380)، تفصیل الشریعه-قصاص، ج1، چ1، قم: نشر مرکز فقه ائمه الاطهار:.
- گلپایگانی، محمدرضا(1410ق)، تقریرات حدود و التعزیرات، مشهد: [بی‌نا].
- فتحی، حجت‌الله(1394)، شرح مبسوط قانون مجازات اسلامی(مصوب 1392): حدود(مواد 242 تا 288)، زیر نظر آیت الله شاهرودی، ج2، قم: مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی.
- قیاسی، جلال‌الدین و سلیمی، احسان(1395)، «رویکرد قانون مجازات اسلامی 1392 به کیفر جرم ناتمام»، مجله آموزه‌های حقوق کیفری، ش12، ص136-117.
- کاشف الغطاء، حسن(بی‌تا)، انوار الفقاهه(کتاب الشهادات)، ج1، نجف: مکتبۀ کاشف الغطاء العامه.
- کلینی، ابو جعفر محمد بن یعقوب(1388)،  الکافی، ج1، تهران: نشر دارالکتب الاسلامیه.
- گلدوزیان، ایرج(1396)، محشای قانون مجازات اسلامی 1392، چ7، تهران: مجد.
- مجلسی، محمد باقر(1403ق)، بحارالانوار، ج76، چ2، بیروت: موسسۀ الوفاء.
- محسنی، مرتضی(1376)، دوره‌ حقوق جزای عمومی، ج3، تهران: انتشارات گنج دانش.
- محقق کرکی(1414ق)، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج3، چ2، قم: ﻣﺆﺳﺴﺔ ﺁﻝ ﺍﻟﺒﻴﺖ: ﻹﺣﻴﺎء ﺍﻟﺘﺮﺍﺙ.
- مصدق، محمد(1395)، شرح قانون مجازات اسلامی، ج2، چ2، تهران: انتشارات جنگل.
- مصطفوی، حسن(1426)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: بنگاه‏ ترجمه و نشر کتاب.
- معین، محمد(1391)، فرهنگ لغت فارسی، ج1و3، چ2، تهران: انتشارات امیر کبیر.
- مغنیه، محمد جواد(1980م)، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، بیروت: دارالعلم للملایین.
- موسوی خمینی، روح الله(بی‌تا)، تحریر الوسیله، ج2، نجف: [بی‌نا].
- میرمحمد صادقی، حسین(1392)، جرایم علیه اموال و مالکیت، چ38، تهران: نشر میزان.
- نجفی، محمد حسن(1981م)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج36، چ7، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ب) قوانین، آیین‌نامه‌ها و عهدنامه‌های بین‌المللی
- آیین‌نامه قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات(مصوب 1386) هیئت وزیران با اصلاحات بعدی.
-  قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(مصوب 1358).
- قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر(مصوب 1394).
- قانون مجازات راجع به حدود و قصاص(مصوب 1361).
- قانون مجازات اسلامی(مصوب 1370).
- قانون مجازات  اسلامی(مصوب 1392).
- کنوانسیون وین راجع به روابط دیپلماتیک(مصوب 1961م).